volgende keer meer

We hebben hier drie dagen geen internet gehad en het is al 3 dagen regenachtig. Of het een met het ander te maken heeft weet ik niet. Maar telecom heeft z´n best gedaan en we hebben weer contact met de wereld. Op het ziekenhuis is het ook ontzettend druk geweest, het regent nu ook keizersnedes, 3 per dag, ook de afgelopen dagen, enkele erg ecompliceerd, afwijkende liggingen, slechte babies, maar weer levensreddend geweest, helaas op 1 kindje na, die heeft het niet gehaald. Langzamerhand ben ik ook best wel moe, en we hebben net 23.00 nog even snel een gebakken eitje gegeten. Bij de laatste CS dacht ik bijna flauw tevallen van de honger! Als het vannacht maar weer rustig is. Op dit moment regent het weer flink, normaal nooit indeze tijd! Vanmiddag een paraplu gekocht. Als je overhet paadje naar het ziekenhuis loopt zitten er kluiten aarde onder je schoenen, in de echte regentijd, juli/augustus schijn je echt door de modder te moeten waden,er staan ook laarzen hier! nog een paar plaatjes: ze staan nu in goede volgorde, maar bij opsturen gaat er soms iets mis
ziekenhuis kantine: cola, fanta en thee, witbrood of droge samosa, maar wel altijd erggezellig

vorige weekvoetbalwedstrijd staf ziekenhuis tegen staf techn school, verloren met 1-2. Jammer anders hadden ze een groot exemplaar van deze foto gekregen

ingang voetbalveld

De vrouwen hier dragen hun kind in een speciaal soort leren schort, verssierd met kauri"s, ter bescherming van de baby

het leven in Mota

´smorgens begin ik altijd met een ontbijtje en een kopje thee op mijn terrasje aan de voorkant, met een practig uitzicht, in de ochtendzon. Dit is het enige moment dat het lekker is in de zon te zitten, al snel wordt het te warm. (s nachts koelt het af tot 16 graden overdag wordt het 25/26 graden)Daarna gaan we visite lopen .'s ochtends zijn er veel echo's van zowel de OPD(polikliniek) als de ANC(antenatalcare). We hebben eigenlijk steeds wel 2 of 3 ernstig zieke patienten liggen, nu ook weer een vrouw met een zwangerschapsvergiftiging die thuis 24 uur gestuipt heeft en met een omweg via een health centre 2 dagen later hier aan komt. Is er slecht aan toe, hopelijk overleeft ze. we hebben alles gedaan wat we konden. En dan ook nog iemand met in het kraambed een ernstige sepsis(bloedvergiftiging) gaat ook nog maar matig. Morgen ga ik een gynaecologische patiente opereren met een groot gezwel in de buik.
Vorige week had ik een tijdje erge last van allerlei insectenbetenen wilde ik een antihystaminicum tegen dejeuk halen bij de apotheek. Maar dat gingzomaar niet, ik moest met eerst inschrijven -heb dus een eigen file nu. Het was wel leuk om die hle procedure, van het ene loket naar het andere , mee te maken. Heb nu ook de Cardroom gezien. Hoe ze daar kaarten kunnen terug vinden! Hierna heeft mijn collega dr Melisse (re) mij de medicatie voorgeschrevenen kon ik die bij de apotheek gaan halen. Alles ging wel 10mkeer zo snel als bijde patienten, voorrangsregel! Links zit Abebaw, een van de verloskundigen. Ze vonden het allemaal prachtig







Dit weekend was een feest weekend, omdat we halverwege de vasten zijn. Van de twee maanden voor pasen is er nu een om.We werden overal voor koffie rituelen uitgenodigd. Dat is niet zomaar een kopje koffie drinken!! Een koffie ritueel neemt ongeveer 3 uur in beslag. Er wordt eerst koffie geroosterd, gemalen/gestampt en dan gekookt. Dit alles op een uitstalling van gras of en groen matje, er wordt wierook gestookt, en er is een tafeltje waar in een laatje de kleine kopjes zitten. en met een practig aardenwerk koffiepotje op eenhoutskoolvuurtje. Ondertussen wordt speciaal brood geserveerd, gebrande nootjes of popcorn met nouk, een mengsel van nigerzaad en suiker en dan de injeera. daarna is er dan koffie. Suiker is eenverhaal apart hier, hoe het precies zit is me nog niet helemaal duidelijk. De regering heeft besloten dat er alleen ethioische suiker gebruikt moet worden, de import is gestopt en de winkels die suiker verkopen moeten een dure license hebben. Gevolg is dagt er zwarte markt voor suiker is, wij proberen steeds ergens iets te kopen, ook voor onze stafleden en studenten, maar tot op heden is dit ook nog niet gelukt. We werden steeds weernaar een plek gestuurd waar het dan wel te verkrijgen was, mar danwas het weer op. Dit is voor de bevolking erg naar, want ze drinken allemaal veel suiker in de koffie. Maar ze zijn niet rebels is ons uitgelegd, ze gaan niet de straat op om te protesteren. Goed, dit weekend hebben we dus 4 van die rituelen gehad en ik ben weer wat kilo's aangekomen denk ik!! En langzamerhand heb ik wel zin in een stukje vlees. We gaan een dezer dagen de moslimslager zoeken, die in het dorp schijnt te zijn. Een van mijn collega's hier is moslim en heeft aangeboden met ons mee te gaan of op de markt een kip te kopen en zelf te slachten. We hebben nu dus een aantl huishoudens van binne bekeken en mooie erfjes en huisjes gezien. Erg leuk allemaal

tijd

Vandaag realiseerde ik me dat ik al over de helft van de tijd hier ben, net nu ik een beetje gewend geraakt. Als we door het dorp wandelen komen we regelmatig mensen tegen die roepen hallo dokter! Verder ben ik ook helemaal aan de tijd hier gewend. we leven vandaag in 8-7-2004, en ik zou niet weten welke datum het in global time is. Was in het begin erg verwarrend! Ze hebben hier de juliaanse kalender. Voor de geinteresseerden: in1582 is de hele wereld, behalve ethiopie overgegaan op de gregoriaanse kalender,hierdoor loopt ethiopie 7 jaar en 8 maanden achter op de rest van de wereld. het jaar bestaat uit 13 maanden, 12 maanden van 30 dagen en 1 maand van 5 of 6 dagen(schrikkeljaar). om het nog verwarrender te maken noemen ze maand 7 waar we nu in zijn de maand maart!maar dat weet ik nu dus allemaal. Dan denk je dat iemand uit 1985 net zo oud is als sandra, maar die is dus 7 jaar jonger en je voelt jezelf ook veel jonger! Met de tijd is het ook anders, ze beginnens ochtende als de zon opkomt om onze tijd 06.00 met 00.00 en 7 uur is dus 1 uur, wrg logischvinden ze, want de zon is dfan een uur op. Maar in dit geval gebruiken we op het ziekenhuis wel global time hebben we afgesproken. Het is een bijzonder land, met bijzondere mensen!

Deze week weer redelijk druk gehad, 3 onverwachte tweelingen rond 32-34 weken, die in partu binnen komen. Bij de eerste had ik er niet meteen aan gedacht, kwam met voorliggende navelstreng en positieve harttonen. Keizersnede gedaan. komen er twee mini kindjes uit, die het niet gehaald hebben. een dag later weer in mmet voorliggend handje echo:tweeling van 33 weken, keizersnee gedaan, doen het goed, vandaag ontslagen.Wel erg opgang moeten helpen met de borstvoeding. En vannacht een tweeling met uitgezakte navelstreng, waarnaast een voet, van het bovenste kind. Geen leven meer. Keizersnee en de baby die boven in lag, met voetbeneden doet het redelijk. Foto's: moeder tweeling gaat naar huis,en de twee baby's in een doos mee.

Vandaag weer naar de markt en een uitgebreid koffieritueel bij een van de verloskundigen thuis en vanavond heeft en vande studenten voor ons gekookt. Morege weer de zondagse wandeling en als het allemaal lukt gaan we naar de voetbalwedstrijd kkijken van staf ziekenhuis tegen staf technische school. Langzamerhand dus een sociaal leven hier opgebouwd! nu ga ik de slaap vanvannacht inhalen.

Rechts: koffie ritueel, practige manden hebben ze hier, sorry verkeerd om!

Zondagmiddagwandeling naarde waterval, ongeveer 1 1/2 uur hiervandaan.
rechts: het dorp Mota inde verte
midden: uitzicht over de canyon
links: met Anna en dr Agaew

rechts: de waterval, stelt momenteel niet veel voor, wel mooie ongeving

midden: op weg naar de waterval, altijd geinteresseerd gezelschap

Hier dan eindelijk wat foto´s vanmijn huisje. Links de douche die door de australische arts is achtergelaten, werkt prima, alleen lastig vullen, vooral met heet water
Rechts mijn keuekentje, waar je de tank ziet staan waar ik mijn handen onder was. verder erg simpel. 2 pitten/elektrisch/om te koken

Water

Water is hier een apart probleem. Het ziekenhuis is 10 jaar geleden gebouwd, maar al jaren is er geen water , want de waterleiding aansluitingen zijn kapot doordat de grond verzakt is. Er zouden nieuwe PVC pijpen aangelegd moeten worden, wordt al heel lng over gepraat. Wij moeten ons sbehelpen met emmertjes water. 3 keer per week worden drie grote emmers met water gevuld door een student die hier op de compound woont/Moges/ en zo wat bij verdient. Hoe het precies werkt snap ik nog niet, maar er schijnt ergens op het ziekenhuisterrein een kraan af en toe aan te gaan. Hij komt meestal rond 4-5 uur 's ochtende vroeg de emmers halen om te vullen. Soms is het water "op"en vult hij maar 1 emmer. Lokale bewoners halen hun water vak uit de rivier, vanmorgen nog zag ik een grote groep gevangen met tanks die kant uit lopen. Daar wordt ook de was gedaan.

Ook in de verloskamer en op de OK wassen we onze handen met water uit emmers. Op de VK hebben ze een grote tank met een kraantje staan, erg lux. Deze heb ik mezelf ook aangeschaft (4 euro!), want dat wast een stuk makkelijker. En in mijn huisje is een ingenieuze kampeer douche aangelegd door de vorige dokter David uit australie. Zwak straaltje, maar wel een echte douche. Je leert erg zuinig te zijn met water, laatste stadium is een emmer voor het toilet. Het went allemaal. Maar soms heb ik toch de neiging een kraan open of dicht te willen doen, want die zijn wel allemaal aangelegd.

Gisteren middag hebben we een wandelingetje gemaakt naar de waterval, een uur lopenhiervandaan. Daar sta je plotsling op een rif, en ziej dat we op een hoog plateau wonen. Prachtig uitzicht! De foto,s willen niet meer, probeer ik straks nog een keer. Dit bericht gaat alvast de deur uit.

Van de week voor het eerst 's nachts geroepen voor een bevalling van een overleden kind wat niet geboren wilde worden. Het was een vierde kind. Met een tang verlossing en een zeer moeizame schouderdystocie lukt het , een zeer zware baby. De moeder wist dat ze suikerziekte had, maar had geen medicijnen gekrege?!?! Preventie is toch het belangrijkste hier!!!

Het ziekenvervoer vindt hier op allerlei wijze plaats. Gesteund of gedragen, op een zelfgemaakte brancard, en de rijkeren huren een karretje met een paard.Het zo mooi om te zien hoe zorgzaam de familieleden altijd zijn. Ze blijven ook naast de patient in de kamer slapen en moeten ook voor het eten en drinken zorgen. Ik zie zelden een echtgenoot, maar heb begrepen dat de zwangere vrouw met 8 maanden weer bij haar ouders intrekt en met heer ouders naar het ziekenhuis gaat.

In de loop van de dagen zie je dan soms een echtgenoot, maar vaak niet. Overleden kinderen worden meestal ook meegenomen naar huis om daar te begraven, hoewel soms ook achtergelaten `for the dustbin`, zoals ze hier dan zeggen.

Een ander wonderlijk fenomeen vindt ik ook de buiging. In principe zijn ethiopiers erg trots, maar bij de begroeting buigen ze, als je ze op straat tegen komt. Je geeft de mensen die je kent een hand en raakt de schouders aan.

Als ik de gang van onze afdeling oploop zitten er altijd familieleden . Die staan op en buigen diep als je langs komt. Ik heb de neiging te zeggen blijf zitten, vooral die hele oudjes, die met moeite overeind komen.

Van de week hebben we een mooie oude orthodoxe kerk bezocht, in een eucalyptus bos. Prachtige sfeer. Als de mensen bij de deur komen maken ze een buiging, kussen de deur drie keer, slaan een soort kruis en kussen weer de deur, voor ze verder lopen. Ook onze collega met wie we waren deed hetzelfde.Ziet er erg vroom uit. Er zitten ook hier en daar priesters op straat, aan wie geld gegeven wordt en dan wordt ook het kruis in zijn hand uitgebreid gekust. Kortom a hugging community, daarom erg vreedzaam waarschijnlijk. Er is hier weinig criminaliteit zeggen ze, maar wel 600 mensen in de gevangenis.

Vanmorgen dacht ik dat het de laatste dagen eigenlijk zo´n beetje voortkabbelt, geen dramatische gebeurtenissen, je raakt ook wel gewend aan de medische misstanden hier. Gisteren weer een eclampsie (zwangerschaps vergifitging met stuipen)opgenomen die thuis van een tweeling te vroeg bevallen was. nooit gecontroleerd. Zij reageerde gelukkig goed op de medicijnen en het gaat vandaag beter met haar. 1 kind wil niet drinken die za lhet dus waarschijnlijk niet halen. Wel was er vanmorgen een hele happening, een van de studentverloskundigen kreeg een soort stuip aanval, voor iedereen was het meteen duidelijk dat dit het boze oog was en de priester werd erbij gehaald. Er is altijd een priester op het terrein, voor pastorale zorg. Ze werd met 4 man vastgehouden( haar collegastudenten)en de priester hield haar het kruis voor haar gezicht en gooide water over haar heen. Het duurde best lang voor ze bijkwam en is door haar collega's naar een traditioneelgenezer gebracht. toch wel een indrukwekkend gezicht.

Dit dus wat betreft de diverse geloven hier.

rechts, Het priesterhuis op hetkerketerrein